Passage for Dispassionateness

Idha tathāgato loke\nuppanno araham\nsammā-sambuddho

อิธะ ตะถาคะโต โลเก\nอุปปˎนโน อะระหัง\nสัมมาสัมพุทโธ

พระตถาคตเจ้าเกิดขึ˒นแล้ว ในโลกนี˒ เป˝นผู้\nไกลจากกิเลส ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง

The Tathagata, the Worthy, Rightly\nand Self-Awakened One has\nappeared in this world, all\ndefilements completely eradicated\nfrom his mind.

Dhammo ca desito\nniyyāniko upasamiko\nparinibbāniko\nsambodhagāmī\nsugatappavedito

ธัมโม จะ เทสิโต\nนิยยานิโก\nปะรินิพพานิโก สัม\nโพธะคามี สุคะตัปปะ\nเวทิโต

พระธรรมที่ทรงแสดง เป˝นธรรมเครืːองออก\nจากทุกข์ เป˝นเครืːองสงบกิเลส, เป˝นไปเพืːอ\nปรินิพพาน เป˝นไปเพืːอความรู้พร้อม, เป˝น\nธรรมทีːพระสุคตประกาศ

He declared the doctrine for the\nextinction of defilements, the\ncessation of suffering, leads to\nhigher knowledge, and directing to\nenlightenment, to nibbana.

Mayan-tam dhammam\nsutavā evam jānāma

มะยันตัง ธัมมัง สุต\nวา เอวัง ชานามะ

พวกเราเมื่อได้ฟˎงธรรมนั˒นแล้ว, จึงได้รู้\nอย่างนี˒ว่า

Having heard this doctrine, we know\nthis:

Jātipi dukkhā jarāpi\ndukkhā maranampi\ndukkham

ชาติปˠ ทุกขา ชะราปˠ\nทุกขา มะระณัมปˠ ทุก\nขัง

แม้ความเกิดก็เป˝นทุกข์ แม้ความแก่ก็เป˝น\nทุกข์ แม้ความตายก็เป˝นทุกข์

Birth is suffering, aging is suffering,\ndeath is suffering,

Soka-parideva-dukkha-\ndomanassupāyāsāpi\ndukkhā

โสกะปะริเทวะทุกขะ\nโทมะนัสสุปายาสาปˠ\nทุกขา

แม้ความโศก ความรํːาไรรําพัน ความไม่\nสบายกาย ความไม่สบายใจ ความคับแค้น\nใจ ก็เป˝นทุกข์

Sorrow, lamentation, physical and\nmental discomfort, pain, distress,\ndespair and resentment are\nsuffering,

Appiyehi sampayogo\ndukkho piyehi\nvippayogo dukkho\nyampiccham na labhati\ntampi dukkham

อัปปˠเยหิ สัมปะโยโค\nทุกโข ปˠเยหิ วิปปะโย\nโค ทุกโข ยัมปˠจฉัง\nนะ ละภะติ ตัมปˠ ทุก\nขัง

ความประสบกับสิːงไม่เป˝นทีːรักทีːพอใจ ก็เป˝น\nทุกข์ ความพลัดพรากจากสิːงเป˝นทีːรักทีː\nพอใจ ก็เป˝นทุกข์ มีความปรารถนาสิːงใด ไม่\nได้สิːงนั˒น นัːนก็เป˝นทุกข์

Association with what is disliked is\nsuffering, separation from what is\nliked is suffering, not getting what\none wants is suffering,

Sankhittena\npancupādānakkhandhā\ndukkhā

สังขิตเตนะ ปˎญจุปา\nทานักขันธา ทุกขา

ว่าโดยย่อ อุปาทานขันธ์ทั˒ง 5 เป˝นตัวทุกข์\nเป˝นทีːตั˒งแห่งความยึดมัːนถือมัːน

In brief, the five aggregates of\nattachment are suffering,

Seyyathīdam

เสยยะถีทัง

ได้แก่สิːงเหล่านี˒ คือ

Namely

Rūpūpādānakkhandho

รูปูปาทานักขันโธ

ขันธ์ (สภาวะทีːมีตัวตน)* อันเป˝นทีːตั˒งแห่ง\nความยึดมัːน คือ รูป\nรูป (รูป, ร่างกาย) เป็นที่รวมของธาตุทั้ง 4\n(ธาตุ-ธาตุ) และธาตุที่เป็นมา 24 ชนิด (อุปา\nทา-รูป)\nองค์ประกอบหลัก 4 ประการ:\n1. ปถวีธาตุ – ธาตุดิน ของแข็ง ได้แก่\nความแข็ง-อ่อน หยาบ-เรียบ หนัก-เบา\nเป็นต้น\n20 รายการในร่างกายของเรา:\n(1) ขนศีรษะ (2) ขนตามตัว (3) เล็บ (4) ฟˎน\n(5) ผิวหนัง (6) เนื˒อ (7) เอ็น (เอ็น) (8)\nกระดูก (9) ไขกระดูก ( 10) ไต (11) หัวใจ\n(12) ตับ (13) เยืːอหุ้มปอด (14) ม้าม (15)\nปอด (16) กระเพาะอาหาร (17) ลําไส้ (18)\nช่องอก (19) อุจจาระ (20) ) สมอง.\n2. อโพธาตุ – ธาตุน้ำ ของเหลว และการ\nประสานกัน\n12 รายการ: (1) น้ำดี (2) เสมหะ (3) หนอง\n(4) เลือด (5) เหงืːอ (6) ไขมัน (7) นํ˒าตา (8)\nไขมันเหลว (9) นํ˒าลาย ( 10) เมือก (11)\nนํ˒ามันในข้อต่อ (12) ปˎสสาวะ\n3. เตโชธาตุ – ธาตุไฟ ความร้อน อุณหภูมิ\nคือความร้อนในร่างกายเรา 4 ชนิด\n4. เวโยธาตุ – ธาตุลม อิริยาบถ ได้แก่ ลม 6\nชนิด

Form (corporeality)* as a clinging-\naggregate,\n* Rupa Khandha – aggregate or\ngroup of physical phenomena.\nRupa (form, body) is the\ncombination of 4 primary elements\n(dhatu – ธาตุ) and 24 derived\nmatters (upada-rupa).\nThe 4 primary elements:\n1. Pathavi dhatu – earth element,\nsolid: hardness-softness, roughness-\nsmoothness, heaviness-lightness\netc.\n20 items in our body:\n(1) head hair, (2) body hair, (3) nails,\n(4) teeth, (5) skin, (6) flesh, (7) sinews\n(tendons), (8) bones (9) marrow, (10)\nkidneys, (11) heart, (12) liver, (13)\nmembranes, (14) spleen, (15) lungs,\n(16) stomach, (17) intestines, (18)\ngorge, (19) feces (20) brain.\n2. Apo dhatu – water element, fluid\nand cohesion\n12 items: (1) bile, (2) phlegm, (3) pus,\n(4) blood, (5) sweat, (6) fat, (7) tears,\n(8) liquid fat, (9) saliva, (10) mucous,\n(11) oil in the joints (12) urine.\n3. Tejo dhatu – fire element, heat,\ntemperature: 4 kinds of heat in our\nbody\n4. Veyo dhatu – wind element,\nmotion: 6 kinds of wind

Vedanūpādānakkhand\nho

เวทะนูปาทานักขันโธ

ขันธ์ อันเป˝นทีːตั˒งแห่งความยึดมัːน คือ\nเวทนา\n*เวทนาขันธ์ คือ ความรู้สึกที่เกิดจากสัมผัส\nทางอายตนะ (ตา หู ลิ้น จมูก ผิวหนัง) และ\nใจ\n1. สุขะ – ความยินดี ความพอใจ\n2. ทุกข์ – ความทุกข์ ความเครียด ความ\nเจ็บปวด\n3. โสมนัส คือ ความยินดีปรีดา\n4. Domanassa - ความเศร้าโศก\n5. อุเบกขา คือ อุเบกขา เฉยเมย

Feeling* as a clinging-aggregate,\n*Vedana Khandha: feeling arises\nfrom contact of sense-organs (eye,\near, tongue, nose, skin) and mind,\n1. Sukha – pleasure, satisfaction\n2. Dukkha – suffering, stress, pain\n3. Somanassa – gladness, joy\n4. Domanassa - grief\n5. Upekkha – equanimity,\nindifferent feeling

Sannūpādānakkhandh\no

สัญƼูปาทานักขันโธ

ขันธ์ อันเป˝นทีːตั˒งแห่งความยึดมัːน คือ\nสัญญา - กําหนดได้หมายรู้ในอารมณ์ 6\nเช่น เสียงดัง รูปสวย กลิːนหอม รสหวาน\nร้อน และดีใจ\n*สัณณาคันธา – ความระลึกได้ การระลึก\nได้ อายตนะทั˒ง ๖ (รูป เสียง กลิːน รส\nโผฏฐัพพะ สัมผัสทางกาย ความคิดทางใจ)\nการระลึกรู้ลักษณะพิเศษ (รูปพรรณ) ของ\nวัตถุต่างๆ

Perception* as a clinging-aggregate,\n*Sanna Khandha – remembrance,\nrecognition, 6 perceptions of (form,\nsound, smell, taste, touch-bodily\nimpression, idea-mental\nimpression), the\nawareness/remembrance of\ndistinctive qualities (identifications)\nof various objects

dho

ขันธ์ อันเป˝นทีːตั˒งแห่งความยึดมัːน คือ\nสังขาร - สภาพทีːปรุงแต่งจิตให้ดีหรือชัːว\nหรือเป˝นกลาง ๆ มีเจตนาเป˝นตัวนํา ทีːปรุง\nแต่งคุณภาพของจิต ให้เป˝นกุศล อกุศล อัพ\nยากฤต (เป˝นกลางๆ ไม่ดี ไม่ชัːว ไม่ใช่กุศล\nไม่ใช่อกุศล)\n*สังขารขันธ์ คือ กลุ่มของเจตสิก (รวมกัน\n3 อย่าง คือ เวทนา - ความรู้สึก, สันนา -\nการรับรู้ และ วินนาทะ - จิตสํานึก) - สภาวะ\nจิต, จิตทีːสร้างสรรค์เพืːอนึกถึงคุณธรรม,\nอกุศล, อารมณ์, ความปรารถนา ฯลฯ นํา\nโดยเจตณา (ความสมัครใจ, จะ) จากนั˒นคน\nๆ หนึːงก็ลงมือทํา สังขารเป˝นบ่อเกิดแห่ง\nกุศลกรรมและอกุศล เป˝นเครืːองกําหนด\nคุณธรรมของเจตสิก

Mental processes as a clinging-\naggregate\n*Sankhara Khandha – group of\ncetasika (combination of 3: vedana -\nfeeling, sanna - perception, and\nvinnada - consciousness) – mental\nstate, creative mind to think of\nvirtue, evils, emotions, desires, etc.\nled by cetana (volition, will) then\none does action. Sankharakhandha\nis the root of wholesome and\nunwholesome actions, and\ndetermines moral quality of\ncetasika.

Vinnanūpādānakkhand\nho

วิญญาณูปาทานัก\nขันโธ

ขันธ์ อันเป˝นทีːตั˒งแห่งความยึดมัːน คือ\nวิญญาณ -รับรู้สิːงทั˒งปวง รับรู้ความรู้สึก\nต่างๆ ทีːมากระทบทางตา หู จมูก ลิ˒น กาย\n*วิญญาณขันธ์ – กลุ่มของจิต (จิต, สภาวะ\nของความรู้สึกตัว) รับทราบ (การรับรู้ทัːวไป)\nวัตถุความรู้สึก

Consciousness as a clinging-\naggregate,\n*Vinnana Khandha – group of citta\n(mind, state of consciousness)\nacknowledges (general awareness)\nsense-objects.

Yesam parinnāya,\nDharamāno so bhagavā,\nEvam bahulam sāvake\nvineti

เยสัง ปะริญญายะ ธะ\nระมาโน โส ภะคะวา\nเอวัง พะหุลัง สาวะเก\nวิเนติ

เพื่อให้สาวกกําหนดรอบรู้อุปาทานขันธ์\nเหล่านี˒ เองจึงพระผู้มีพระภาคเจ้านั˒น เมืːอ\nยังทรงพระชนม์อยู่ย่อมทรงแนะนําสาวกทั˒ง\nหลาย เช่นนี˒เป˝นส่วนมาก

The Blessed One frequently\nreminded his disciples to\ncontemplate these 5 clinging -\naggregates.

Evam bhāgā ca panassa\nbhagavato sāvakesu\nanusāsanī, Bahulam\npavattati

เอวังภาคา จะ ปะนัส\nสะ ภะคะวะโต สาวะเก\nสุ อะนุสาสะนี พะหุลา\nปะวัตติตะติ

อนึ่ง คําสัːงสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้านั˒น,\nย่อมเป˝นไปในสาวกทั˒งหลาย, ส่วนมาก, มี\nส่วนคือการจําแนกอย่างนี˒ว่า

The Bless One further explained to\nhis disciples that:

Rūpam aniccam,\nVedanā aniccā, Sannā\naniccā, Sankhārā\naniccā, Vinānam\naniccam

รูปˎง อะนิจจัง เวทะ\nนา อะนิจจา สัญญา\nอะนิจจา สังขารา อะ\nนิจจา วิญญาณัง อะ\nนิจจัง

รูปไม่เทีːยง เวทนาไม่เทีːยง สัญญาไม่เทีːยง\nสังขารไม่เทีːยง วิญญาณไม่เทีːยง

Form (body) is impermanent, Feeling\nis impermanent, Perception is\nimpermanent, Mental processes\n(formations) are impermanent,\nConsciousness is impermanent.

Rūpam anattā, Vedanā\nanattā, Sannā anattā,\nSankhārā anattā,\nVinnānam anattā

รูปˎง อะนัตตา เวทะ\nนา อะนัตตา สัญญา\nอะนัตตา สังขารา\nอะนัตตา วิญญาณัง\nอะนัตตา

รูปไม่ใช่ตัวตน เวทนาไม่ใช่ตัวตน สัญญา\nไม่ใช่ตัวตน สังขารไม่ใช่ตัวตน วิญญาณ\nไม่ใช่ตัวตน

Form (body) is not-self, Feeling is\nnot-self, Perception is not-self,\nMental processes (formations) are\nnot-self, Consciousness is not-self,

Sabbe sankhārā aniccā,\nSabbe dhammā anattāti

สัพเพ สังขารา อะนิจ\nจา สัพเพ ธัมมา\nอะนัตตาติ

สังขารทั˒งหลายทั˒งปวง ไม่เทีːยง ธรรมทั˒ง\nหลายทั˒งปวง ไม่ ใช่ตัวตน ดังนี˒\nมองเห็นวัตถุ:\nตาและสิ่งที่มองเห็น - รูปขันธ์\nการรู้แจ้งในวัตถุที่เห็นนี้ – วิญญาณัญจาย\nตนะ\nการรับรู้ระบุว่าวัตถุนี้เป็น… -\nSannakkhandha\nความรู้สึกตอบสนองต่อวัตถุนี้ -\nVedanakhandha\nจิตตอบสนองด้วยปฏิกิริยาที่มีเงื่อนไขต่อ\nวัตถุนี้ - สังขาร\nธรรมารมณ์ของจิตและธรรมหรือลักษณะ\nของขันธ์ ๕ เหล่านี้ เกิดขึ้นและดับไปตลอด\nเวลา --> เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาไม่เที่ยง\nเมื่อความหลง (โมหะ) หรืออวิชชา (อวิชชา)\nถูกขจัดออกไป และเราเข้าใจปรากฏการณ์\nเหล่านี้ตามความเป็นจริง เราจะรู้ธรรมชาติ\nของการมีอยู่ซึ่งไม่ถาวร ไม่ใช่ตัวตน ความ\nยึดมั่นถือมั่นในการดำรงอยู่จะถูกขจัดออก\nไป\nเช่น พิจารณาร่างกาย (เรา กาย ครอบ\nครอง-ยึดมัːน) โดยแบ่งเป˝น ๔ ธาตุ\n(๒๐+๑๒+๔+๖ = ๔๒ ธาตุ) ย่อมแปรปรวน\nเสืːอมสลาย ไม่มีสิːงใดคงอยู่ถาวร ไม่มีตัว\nตนใน ทีːนัːน. เหมือนกับสภาวะของจิตเรา\nคือ เกิดขึ˒นแล้วก็ดับไป แปรปรวนไป (สุข\nทุกข์ ฯลฯ) ไม่มีตัวตนทั˒งกายและใจ --> ไม่มี\nตัวตน ไม่มีอัตตา

All conditions are impermanent, all\nnature of things are not-self.\nSeeing object:\nEye and a visible object -\nRupakkhandha,\nAwareness of this visible object –\nVinnanakkhandha\nPerception identifies this object as…\n- Sannakkhandha\nFeeling responds to this object –\nVedanakkhandha\nVolition responds with conditioned\nreaction to this object –\nSankharakkhandha\nThese mental and physical\nphenomena or the nature of these 5\naggregations is arising and passing\naway all the time --> constantly\nchanging or impermanent. Once\ndelusion (moha) or ignorance (avijja)\nis removed and we understand these\nphenomena as they truly are, we\nwill realize the nature of existence\nthat is not permanent, not-self,\nattachment to the existence will be\neliminated.\nFor example, contemplating the\nbody (I, my body, my possession -\nclinging) by dividing into 4 elements\n(20+12+4+6 = 42 items), they are\nsubject to change, decay, nothing is\npermanent, no self in there. Same as\nour state of mind: arises then\ndisappears, keeps changing (happy,\nsad, etc.), there is no self in both\nbody and mind --> no entity, no ego.

Te (WOMEN: Tā )\nmayam, Otinnāmaha\njātiyā jarā-maranena

เต (ผู้หญิง "ตา") มะ\nยัง โอติณณามาหะ\nชะติยา ชะรามะระเณ\nนะ

พวกเราทั้งหลาย เป˝นผู้ถูกครอบงําแล้ว;\nชาติยา, โดยความเกิด โดยความแก่และ\nความตาย

All of us are subject to birth, aging,\nand death,

Sokehi paridevehi\ndukkhehi domanassehi\nupāyāsehi

โสเกหิ ปะริเทเวหิ ทุก\nเขหิ โทมะนัสเสหิ อุป\nยาเสหิ

โดยความโศก ความร่ำไรรําพัน ความไม่\nสบายกาย ความไม่สบายใจ ความคับแค้น\nใจ ทั˒งหลาย

Sorrow, lamentations, physical and\nmental discomfort, pain, distress,\ndespair, grief, resentment

Dukkhotinnā dukkha-\nparetā, Appeva\nnām'imassa kevalassa\ndukkhakkhandhassa\nantakiriyā\npannāyethāti

ทุกโขติณณา ทุกขะ\nปะเรตา อัปเปวะนามิ\nมัสสะ เกวะลัสสะ ทุก\nขันขันธัสสะ อันตะ\nกิริยา ปˎญญาเยถาติ

เป็นผู้ถูกความทุกข์ หยัːงเอาแล้ว เป˝นผู้มี\nความทุกข์ เป˝นเบื˒องหน้าแล้ว ทําไฉน การ\nทําทีːสุดแห่งกองทุกข์ทั˒งสิ˒นนี˒ จะพึːงปรากฏ\nชัด แก่เราได้

Bounded with suffering, what action\nto end entirely of all sufferings\nmight be known to us,

Cira-parinibbutampi\ntam bhagavantam\nsaranam gatā,\nDhammanca sanghanca

จิระปะรินิพพุตัมปˠ\nตัง ภะคะวันตัง สะ\nระณัง คะตา ธัมมัญ\nจะ สังฆัญจะ

เราทั้งหลายผู้ถึงแล้วซึːงพระผู้มีพระภาคเจ้า\nแม้ปรินิพพานนานแล้ว พระองค์นั˒น เป˝น\nสรณะ; ถึงพระธรรมด้วย, ถึงพระสงฆ์ด้วย

Though the Blessed One attained\nparinibbana long ago, we have\nreached the Buddha, and taken that\nBuddha, his Teachings (Dhamma),\nand his Disciples (Sangha) as our\nrefuge and guidance.

Tassa bhagavato\nsāsanam yathā-sati\nyathā-balam\nmanasikaroma,\nAnupatipajjāma, Sā sā\nno patipatti, Imassa\nkevalassa\ndukkhakkhandhassa\nantakiriyāya\nsamvattatu

ตัสสะ ภะคะวะโต สา\nสะนัง ยะถาสะติ ยะถา\nพะลัง มะนะสิกะโรมะ\nอะนุปะฏิปˎชชามะ สา\nสา โน ปะฏิปˎตติ อิมัส\nสะ เกวะลัสสะ ทุกขัก\nขันธัสสะ อันตะกิริยา\nยะ สังวัตตะตุ

จักทําในใจอยู่ ปฏิบัติตามอยู่ ซึːงคําสัːงสอน\nของพระผู้มีพระภาคเจ้านั˒นตามสติกําลัง\nขอให้ความปฏิบัตินั˒น ๆ ของเราทั˒งหลาย\nจงเป˝นไปเพืːอการทําทีːสุดแห่งกองทุกข์ ทั˒ง\nสิ˒นนี˒ เทอญ

As strength allow us to practice and\nmindfulness in the Teachings of the\nBlessed One, may this practice lead\nus to the extinction of all sufferings.